{"id":10030,"date":"2018-11-06T11:08:33","date_gmt":"2018-11-06T11:08:33","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.cancerfertilityandme.org.uk\/rak-plodnosc-i-uklad-rozrodczy"},"modified":"2024-01-16T10:58:13","modified_gmt":"2024-01-16T10:58:13","slug":"rak-plodnosc-i-uklad-rozrodczy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/archive.cancerfertilityandme.org.uk\/pl\/rak-plodnosc-i-uklad-rozrodczy","title":{"rendered":"Rak, p\u0142odno\u015b\u0107 i uk\u0142ad rozrodczy"},"content":{"rendered":"

Wprowadzenie do raka, p\u0142odno\u015bci i uk\u0142adu rozrodczego<\/h2>\n

Ta sekcja zawiera informacje, kt\u00f3re pomog\u0105 Pani zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b leczenie raka mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na p\u0142odno\u015b\u0107.<\/h3>\n

Rak<\/span><\/strong><\/span> to nazwa nadawana chorobom wywo\u0142ywanym przez kom\u00f3rki organizmu, kt\u00f3re nieprzerwanie namna\u017caj\u0105 si\u0119, tworz\u0105c naro\u015bla i przenosz\u0105c si\u0119 do cz\u0119\u015bci cia\u0142a, w kt\u00f3rych nie s\u0105 potrzebne. W rezultacie osoby chore na raka musz\u0105 podda\u0107 si\u0119 leczeniu.<\/p>\n

Leczenie raka<\/span><\/strong><\/span> ma na celu usuni\u0119cie nowotworu i zapobieganie jego nawrotom. G\u0142\u00f3wne metody leczenia raka to chemioterapia, radioterapia, zabieg chirurgiczny, terapia hormonalna i celowana terapia lekowa. Wiele os\u00f3b b\u0119dzie mia\u0142o dwie lub wi\u0119cej z tych opcji leczenia w ramach swojej opieki.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 metod leczenia raka ma skutki uboczne<\/span><\/strong> spowodowane ich wp\u0142ywem na zdrow\u0105 tkank\u0119. Wiele skutk\u00f3w ubocznych utrzymuje si\u0119 przez kr\u00f3tki czas w trakcie i po zako\u0144czeniu leczenia. Niekt\u00f3re skutki uboczne trwaj\u0105 d\u0142u\u017cej i mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na zdrowie danej osoby do ko\u0144ca jej \u017cycia. U kobiet jednym z tych skutk\u00f3w ubocznych mo\u017ce by\u0107 obni\u017cona p\u0142odno\u015b\u0107, co oznacza, \u017ce kobieta mo\u017ce nie by\u0107 w stanie zaj\u015b\u0107 w ci\u0105\u017c\u0119 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

P\u0142odno\u015b\u0107<\/span><\/strong><\/span> oznacza zdolno\u015b\u0107 do zaj\u015bcia w ci\u0105\u017c\u0119 (pocz\u0119cia) w spos\u00f3b naturalny. Cz\u0119\u015bci cia\u0142a kobiety, kt\u00f3re s\u0105 zaanga\u017cowane w p\u0142odno\u015b\u0107, nazywane s\u0105 „uk\u0142adem rozrodczym”.<\/p>\n

Uk\u0142ad rozrodczy kobiety<\/h3>\n

\"Uk\u0142ad<\/p>\n

Kluczowymi cz\u0119\u015bciami uk\u0142adu rozrodczego s\u0105:<\/strong><\/p>\n

1) Jajniki<\/span><\/strong><\/span><\/span> – te<\/span> dwa narz\u0105dy znajduj\u0105 si\u0119 po obu stronach macicy wewn\u0105trz cia\u0142a kobiety mi\u0119dzy biodrami (miednica). Jajniki wytwarzaj\u0105 kom\u00f3rki jajowe i hormony potrzebne do urodzenia dziecka Kom\u00f3rki jajowe w\u0119druj\u0105 jajowodami do macicy.<\/p>\n

2) Kom\u00f3rka jajowa (oocyt) <\/span><\/span><\/strong><\/span>–<\/span> – \u017ce\u0144ska kom\u00f3rka rozrodcza, kt\u00f3ra po zap\u0142odnieniu plemnikiem mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 dzieckiem.<\/p>\n

3) Jajowody<\/span><\/span><\/strong><\/span> – dwie rurki, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 ka\u017cdy jajnik z macic\u0105, gdzie kom\u00f3rka jajowa jest zap\u0142adniana przez plemniki m\u0119\u017cczyzny.<\/p>\n

4) <\/span><\/span>Macica<\/span><\/span><\/strong>– znajduje si\u0119 wewn\u0105trz miednicy i jest miejscem, w kt\u00f3rym rozwija si\u0119 ci\u0105\u017ca.<\/p>\n

5) Szyjka macicy<\/span><\/span><\/strong><\/span> – otw\u00f3r w macicy, kt\u00f3ry pozwala krwi menstruacyjnej opu\u015bci\u0107 cia\u0142o (miesi\u0105czka), a kobiecie urodzi\u0107 dziecko.<\/p>\n

6) Pochwa (kana\u0142 rodny)<\/span><\/span><\/strong><\/span> – otw\u00f3r mi\u0119dzy doln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 szyjki macicy a zewn\u0119trzn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 cia\u0142a.<\/p>\n

7) <\/span><\/span> Srom <\/span><\/span><\/strong>– zewn\u0119trzna cz\u0119\u015b\u0107 pochwy.<\/p>\n

Kobiety rodz\u0105 si\u0119 z du\u017c\u0105 liczb\u0105 kom\u00f3rek jajowych w jajnikach. Organizm kobiety nie produkuje nowych kom\u00f3rek jajowych. Liczba kom\u00f3rek jajowych, kt\u00f3re kobieta posiada w danym momencie, nazywana jest rezerw\u0105 jajnikow\u0105. <\/p>\n

Zanim kobieta osi\u0105gnie wiek dojrzewania, liczba posiadanych przez ni\u0105 kom\u00f3rek jajowych stale spada. Przed okresem dojrzewania dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce wiele z nich obumiera i zostaje wch\u0142oni\u0119tych przez organizm. <\/p>\n

Kiedy kobieta osi\u0105ga wiek dojrzewania, jedna kom\u00f3rka jajowa jest uwalniana co miesi\u0105c z jajnika (tzw. owulacja) i w\u0119druje do macicy. Pozosta\u0142e kom\u00f3rki jajowe, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y dojrzewa\u0107 podczas tego cyklu, rozpadn\u0105 si\u0119 i r\u00f3wnie\u017c zostan\u0105 wch\u0142oni\u0119te przez organizm. <\/p>\n

Ci\u0105\u017ca wyst\u0119puje, je\u015bli kom\u00f3rka jajowa zostanie zap\u0142odniona przez plemnik, a nast\u0119pnie zagnie\u017adzi si\u0119 w macicy. Je\u015bli zap\u0142odniona kom\u00f3rka jajowa nie zagnie\u017adzi si\u0119 w macicy, wy\u015bci\u00f3\u0142ka macicy zostaje usuni\u0119ta i opuszcza organizm. Powoduje to krwawienie zwane miesi\u0105czk\u0105 lub okresem. <\/p>\n

Wiek jest jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na szans\u0119 zaj\u015bcia w ci\u0105\u017c\u0119. Liczba i jako\u015b\u0107 kom\u00f3rek jajowych zmniejsza si\u0119 wraz z wiekiem kobiety. <\/p>\n

Spadek liczby i jako\u015bci kom\u00f3rek jajowych obni\u017ca p\u0142odno\u015b\u0107 i mo\u017ce utrudnia\u0107 zaj\u015bcie w ci\u0105\u017c\u0119. Ostatecznie kom\u00f3rek tych jest tak ma\u0142o, \u017ce kobiety staj\u0105 si\u0119 bezp\u0142odne (niezdolne do zaj\u015bcia w ci\u0105\u017c\u0119), ustaj\u0105 comiesi\u0119czne miesi\u0105czki i rozpoczyna si\u0119 menopauza. Menopauza sygnalizuje naturalny koniec okresu rozrodczego kobiety. <\/p>\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 okresu p\u0142odno\u015bci mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cny u r\u00f3\u017cnych kobiet. Dok\u0142adny wiek, w kt\u00f3rym kobieta nie b\u0119dzie ju\u017c mog\u0142a mie\u0107 dzieci, mo\u017ce by\u0107 inny dla ka\u017cdej kobiety. <\/p>\n

Jak pokazuje poni\u017cszy wykres, 22-letnia kobieta ma oko\u0142o 30 na 100 szans (30%) na zaj\u015bcie w ci\u0105\u017c\u0119 ka\u017cdego miesi\u0105ca, w kt\u00f3rym pr\u00f3buje pocz\u0105\u0107 dziecko; podczas gdy 43-letnia kobieta ma oko\u0142o 3 na 100 szans (3%) na zaj\u015bcie w ci\u0105\u017c\u0119 ka\u017cdego miesi\u0105ca.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kobiet osi\u0105ga menopauz\u0119 w wieku 50 lat; przestaj\u0105 mie\u0107 miesi\u0105czki i nie s\u0105 w stanie naturalnie mie\u0107 dzieci.<\/p>\n

\"Wykres<\/p>\n

Poza wiekiem, na p\u0142odno\u015b\u0107 u kobiet mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa\u0107:<\/span><\/p>\n